eoidevigo on Abril 4th, 2014

 

A intervención de Teresa Moure

Determinados poderes non permiten que o mundo sexa un escenario onde cadaquén baleirar o que leva dentro (A intervención)

Un grupo de amigos, un tanto atípicos, forman un comando artístico-revolucionario co propósito de faceren unha intervención nas montañas do Courel, en concreto nunha mina a ceo aberto abandonada. Para levaren a cabo esta acción, deixan as súas vidas urbanas e instálanse nunha aldea da dita serra.

Asemade que preparan a intervención teñen que rexistrar por escrito as súas actividades clandestinas. Estes feitos propician unha retrospectiva das súas vidas por demanda dunha integrante, psiquiatra, que pretende facer un estudo das súas personalidades.

Co gallo deste proxecto, Leandro Balseiro dá en investigar na biografía do seu avó, Leandro Balseiro, vello. Un home totalmente atípico, excéntrico, atolado, fóra da realidade, que o leva a descoidar as necesidades básicas da familia en contraste cunha obsesión pola pulcritude e a perfección noutros aspectos da súa vida que favorecerá á creación dun xardín en forma de “Eden” onde cultiva as plantas máis exóticas, e é como se lle condensase toda a tenrura en facer florecer e recender as ditas plantas, nun xardín de 5.000 m que se podería considerar unha obra de arte.

Son estas vivencias que quedaran na memoria da súa nai, Clara Balseiro, e que terán unha grande repercusión e semellanza na forma de propor e executar a intervención. Quedando reflectido, no plano de traballo, o espírito e marca de Balseiro vello.

Este estilo de intervención encádrase dentro do movemento artístico de Land art, que consiste en mesturar os elementos naturais da natureza nun compromiso coa contorna e como tratar de desposuír a arte do seu elitismo e achegala á poboación en xeral.

O obxectivo desta acción é mover e espertar conciencias, desatar sentimentos, emocións, politizar, deixar unha grande impresión no ánimo e memoria da cidadanía.

Como non podía ser doutro xeito, engaioloume unha vez máis Teresa Moure coa súa forma de contar as historias e o seu compromiso coa sociedade e os seus problemas.

Bene Freiría

D’A intervención a Nimbos

Convido a todo o mundo a que se achegue ao Club de Lectura 5.1. As lecturas e a participación son moi abertas e dinámicas. Sempre aprendemos e partillamos algo, que non é pouco. Nesta ocasión centrareime n’A intervención de Teresa Moure e tamén en Nimbos; do autor ao que se lle dedica este ano o Día das Letras Galegas, a X. M. Díaz Castro.

Vou comezar pola novela de Teresa Moure (Xerais 2010). Esta é o diario dunha intervención, unha protesta ou reivindicación; ou aínda mellor… unha performance ou creación artística colectiva. Ao pé das montañas do Courel, uns artistas clandestinos preparan a súa intervención, a súa chamada de atención á sociedade. Son, simplemente, artistas, non, son activistas! A loita é necesaria, pois é un organismo propio que busca a expresión fracasada para independizarse do tedio dunha realidade mortal e insípida que afoga e asoballa.

Na historia coñecemos como personaxes principais a un pianista (Daniel Sampaio), unha doutora (Clara Balseiro), un estudante universitario (Leandro Balseiro), unha profesora de historia (Candela Roma) e unha psiquiatra (Ingrid Sampaio). Todos se unen nun curioso grupo para facer Arte na Natureza, e recuperar o xardín, o maxestoso xardín do falecido avó de Clara Balseiro, tamén chamado Leandro. A psiquiatra (filla do pianista) obriga a todos a rexistrar as súas actividades, e así é como comeza o diario, o Diario da Intervención. Todos nesta historia son narradores, as súas historias conflúen e narran vidas, as súas. O pasado deles é a chave de todo, sobre todo o pasado de Clara coa súa dolorosa nenez que sorprende de forma especial.

O libro divídese en cinco capítulos que rodean amores, soños, xardíns e loucura. Neles afloran as vidas de dúas familias:

-A familia Balseiro (avó, filla e neto). Un avó estraño, raro, trastornado ou bipolar. Un neto que quere ser artista mais a verdadeira artista é a súa nai, a que formula a intervención da novela.

-A familia Sampaio (pai e filla). Un grave accidente e unha amnesia propicia para crear unha nova vida, unha filla que volve a coñecer o seu pai desmemoriado para resarcirse polo seu abandono e desinterese.

Logo temos a parella feliz. Candela, esposa de Antón Lueiro e amante de Leandro Balseiro (neto), pero que ama a Antón sobre todas as cousas. Aparecen máis personaxes que aínda que non son importantes, pincelan a novela coma un cadro. Mais o final apoteótico, está na mina e no xardín improvisado. Un acto revolucionario que tenta facer unha toma de conciencia política e de amor. O punto culminante é a morte de Daniel por un infarto e o seu enterro na mina perfilado por flores, momento sensacional da intervención. E todos os personaxes volven ás súas esencias, despois de tan intensa relación, unha experiencia peculiar que os encamiñou a unha transformación real. A transmigración da alma como ente esencial.

Porque a arte é unha das formas da loucura.

Agora, debemos subir aos Nimbos (Galaxia) poéticos dos versos de Díaz Castro. A poética místico-relixiosa que transfigura ao autor nun desexo profundo de comuñón, o Ubi Sunt existencial coa morte e co ente superior que toca a natureza. O franciscanismo máis puro da man creadora da vida unida a Deus. A vida e o mundo, a soidade e a morte como chaves existenciais cara ao autocoñecemento. E tamén, atopamos a realidade galega de loita, o galeguismo como sentimento histórico, como busca incansábel da memoria que nos fai dano. Porque é unha chaga que non cicatriza pola ocultación sistemática da terra sucada polo medo.

Principiamos entrando silenciosamente no PÓRTICO da palabra pisando as verbas coma se fosen brasas, Poeta ou non, eu cantarei. Para internarse na NOITE onde o verme suspira mirando a estrela que emana unha LUS no novo ceio. A ESPRANZA é grande, un paso adiante i outro atrás, Galiza… Penélope tece soa unha tea de melancolía. Mais a cova alumada espreita o MILAGRE desexado, para entrar no SOÑO onde a cerna deixa a FERIDA aberta tras a cortina. Foi coma unha espada, o principio da dor humana?, a dor fainos humanos!.

I as falopas dos anos van caendo

sobre a sede inmortal e os ollos tristes,

pro no enterran a boca da ferida!

A beleza fireume para sempre.

A poesía é un puñal que te fere para sempre, poeta!

Rosa Martinez Vilas

Próxima lectura: Á lus do candil. Contos a carón do lume de Ánxel Fole.

Día: 9 de abril de 2014 (cuarta feira)

Lugar: Aula 35 da EOI de Vigo

Hora: 17.45

 

 

eoidevigo on Marzo 14th, 2014

Esta receita é da miña nai, que conta que era o xeito tradicional de prepararen o polo na súa casa (Tameiga – Mos) para levaren ás romarías. Como era para levar e xantar en frío non se lle facía gornición, agás uns pementos asados, pero se se comía na casa facíanse gornicións de patacas (fritidas ou en cachelos)

Ingredientes:

             un polo criado na casa                              aceite de oliva

             allo e pirixel                                              catro cebolas pequenas

             unhas fías de azafrán                                 sal


 Xeito de o facer:

O pito na pota (foto de Marisa)

O polo pártese en talladas, non moi grandes, e quítaselle gran parte da pel e toda a ensulla que se poida, tendo en conta que os polos caseiros teñen bastante graxa debaixo da pel. Lávanse e sécanse as talladas.

Ponse ao lume unha tixola con aceite de oliva e, canda ela, unha pota grande noutro lume cun pouquiño de aceite de oliva e as ceboliñas, de xeito que se vai dourando o polo a lume vivo (para que se derreta a graxa que lle quede) e, segundo van estando as talladas torradas, vanse botando na pota, que permanecerá a lume lento mentres non estea todo o polo incorporado.

O pito na prata (foto de Marisa)

Faise un adubo con allo, pirixel, azafrán e sal machucados no morteiro e bótase sobre o polo; engádese auga e un pouco de viño branco e déixase facer a lume medio durante 45 minutos (ou unha hora, se o polo non é moi novo)

María Luísa Alonso González

eoidevigo on Febreiro 23rd, 2014

chafariz s.f. Fonte con un ou máis pichos por onde sae a auga a chorro.

Fotos: Xelo dos Cans

chafarices no Castro (Vigo)

 

chafariz no monte do Castro (Vigo)

 

Poderían ser outras dez, e tamén cen, porque o galego está feito un moi bo mozo, mais aquí e agora ocórrenseme estas:

  1. O diminutivo. Canta afectividade hai no diminutivo galego! Semella mentira que en algo tan pequeno (e que pode haber máis pequeno ca un diminutivo?) poida coller tanta emotividade. A diferenza do seco diminutivo castelán, que indica fundamentalmente tamaño pequeno, o galego ten un valor afectivo omnipresente. Que sería do Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía sen o diminutivo? Calquera que lea este poema fica namorado da poesía de Rosalía, mais tamén do diminutivo galego e, xa que logo, da lingua galega.
  2. O pronome de solidariedade. A máis fermosa creación lingüística dos galegos. Non coñezo nada parecido no mundo das linguas. Ese querer, ese precisar implicar o interlocutor nas nosas verbas, mais implicalo emocionalmente, afectivamente… E cando o usamos en plural cunha forma redundante singular (“estáchevos boa a comida”) supérase a si mesmo.
  3. O infinitivo conxugado. O galego-portugués é case que a única lingua do mundo que o ten. Que intelixente maneira de marcar a persoa do verbo e evitar ambigüidades.
  4. O cheísmo. A duplicidade dos pronomes te e mais che pode volver tolo a calquera estudante de galego, mais que cousa tan fermosa ese che que non teñen nin os españois nin os portugueses. En Galicia hai máis cheístas ca en Cuba, e iso que o galego non era o Che, senón Fidel.
  5. As vogais abertas e pechadas. Outra tortura para os neofalantes, mais canta fartura fonética. É coma un canto, coma un coro.
  6. As cen maneiras de chamar a choiva. Disque o galego ten cen maneiras de chamar a choiva. E será: orballo, orballada, poalla, poalleira, chuvisca, chuviscada, chaparrada, trebón, treboada… Galicia –como dixo Cela de Compostela– é a “ben chovida”, e en Galicia a choiva é a ben chamada.
  7. Os non cen, mais si dez xeitos de dicir pequeno: pequeno, pequeniño, pequecho, pequechiño, pequerrecho, pequerrichiño… Pódense pedir máis variantes sen se separar da raíz da palabra? Que beleza, que fermosura. E cando estes termos se aplican aos cativos, que marabilla. De feito, semellan ter sido creados para eles.
  8. “Malo será”. Adóitase dicir que o galego é pesimista, que é escéptico… E será, mais tamén pode ser optimista e confiado. “Malo será” é un canto ao optimismo, un talismán, un esconxuro, unha fórmula secreta para seguir adiante cando as sombras nos asombran, coma a Rosalía.
  9. “Non si?”. Pode semellar paradoxal, mais é o mellor exemplo da integración de contrarios que disque é unha das características da antropoloxía galega.
  10. “Trapallada” e as súas moitas variantes todas monovocálicas: chafallada, marfallada, trangallada, zarrapallada, zarangallada… É incríbel que o xenio da lingua reservase para unha cousa tan insignificante semellante exercicio de malabarismo lingüístico.

 Félix Caballero Wangüemert

eoidevigo on Xaneiro 27th, 2014

 

A lectura de Herbario de Sándor Márai, tradución editada por Rinoceronte, foi moi enriquecedora e especial. Un ensaio existencial mergullado na pura filosofía da vida, no pensamento elevado que busca unha explicación real sobre o home na sociedade.

A análise de todas as características ou circunstancias tentan ser resoltas con historias, pequenas historias ou cavilacións narradas con sinxeleza e ao mesmo tempo con teimosía e sufrimento. Os apartados tocan todas as teclas coma se fose un instrumento: Xustiza, De como cómpre vivir e escribir, Do carácter humano, Dos sentimentos, Ler, Do que nos prometemos a nós mesmos, Do inimigo, Da terra e do estado, Do poder da alma, Da amizade, Do medo, Do esencial, Da felicidade etc. Tamén fala das mulleres en Das mulleres en xeral e Das mulleres e dos paxaros, non sempre con acerto xa que é un tema que descoñece ou que, penso eu, teme profundar por prexuízos xa impostos que aniñaron con desconfianza. Un home ríxido e duro consigo mesmo, medroso, nervioso, obsesivo e depresivo que acaba coa súa vida despois de que o destino fatal lle quitase a muller e o fillo. Todas as conclusións rematan aquí, na morte como salvación.

Eu aconsello este libro para un repaso calmo e reflexivo, aínda que non se concorde con todas as reflexións do autor. Porque sempre fornecerá coñecementos para seren mastigados moi devagar.

Contos de familiade J. A. Xesteira é unha narrativa de lecer e de lembranzas. De pasado con cheiro a humidade na pedra e a contos nas lareiras das cociñas. Un libro agradábel e duro a un tempo, xa que te envolve nos recordos tristes e ás veces terríbeis das persoas destruídas pola guerra, a emigración e a pobreza.

Chegando á Illa de San Simón

Os contos reviven por si propios e falan, e fálannos doutras vidas noutros tempos. Comeza con Viaxe á illa de ida e volta, a de San Simón, a que conta a represión e humillación do bando perdedor. E logo imos a As estacións do pazo; dous suicidios por amor e perda dos seres queridos nun mesmo lugar, na torre do pazo en diferentes épocas (para min, esta é a narración da que máis gosto). Continuamos e coñecemos Aquel home que chegou pola noite, un ano e pico despois da guerra. Mostra unha peregrinación cruel, a dun home perdido; o home que choraba na cociña. E recibimos unha carta, Carta dende o Brasil onde a emigración mostra a súa peor cara, e sentimos a morte de Luisiño (o fillo do emigrante) que pecha o final con moita dor. Pasamos xa a Historia dunha cabra, e podemos pensar que vai ser alegre e conforme imos lendo o corazón revírase con abraio. Dúas rapazas que coidan da cabra, a avoa María, que é todo un carácter, unha cobra misteriosa adoradora da perna da avoa, un bebé soterrado e un can… todo isto, fai o seu desenlace na morte accidental da pobre cabra, tesouro irrecuperábel. E agora atopamos un corazón, O Corazón da avoa, a maquinaria apágase porque está cansa de sufrir ou xa chegou a hora de deixar o mundo e de forma tranquila e serena para. E pasamos a preguntarnos o que perdemos, O que perdemos na guerra de Cuba, e aparece unha culler de prata ou de alpaca, ou de calquera material prateado… o que importa é o que representa nas mans en que vai caendo, nas diferentes xeracións que a gardan con melancolía. E chegamos ao avó, Un sombreiro pajilla de Montevideo, o avó emigrante que marcha de Montevideo por mor dunha moa, e trae consigo un sombreiro e unha gramola como bens incalculábeis. E Quedamos de vir ás nove, viñemos ás nove e media… o estraperlo, o alcohol e o cura mullereiro, o escándalo na procesión do santo. E no penúltimo conto coñecemos a Camila, Tres voces dentro dun cuarto, as bágoas irredentas da filla do señor do pazo. E para concluír Adelaidiña e as cascas de ovos demostran que para facer milagres só é preciso crer, ter fe nas curandeiras como Adelaida, porque todo é moi relativo e a suxestión é tan poderosa como un deus.

Contos de familia é máis ben de adultos ou mocidade adulta, pois proporciona, á parte de entretemento, unha visión case histórica. Neste libro podemos coñecer o mundo que xa non existe pero existiu, o pasado é tan importante como o noso presente ou o futuro. Porque o futuro aliméntase do pasado, por iso, coñecer o pasado é tamén coñecernos a nós mesmos.

Rosa Martinez Vilas

***

 

Contos de familia de J. A. Xesteira

 Xesteira, cos seus contos de familia, recuperados da cociña familiar, intérnanos nos anos da guerra e da posguerra a través das cociñas, que eran espazos onde se acubillaban as familias e achegados nos días do longo inverno, cheos de friaxe e chuvias. E alí, ao abeiro do lume e da calor da lareira ou cociña de ferro, quentaban os corpos e propiciaba un ambiente acolledor e intimo para falar e transmitir as historias familiares e a Historia. Falábase de medos descoñecidos e coñecidos, de cousas fantásticas e doutras demasiado reais.

A ría desde o peirao da illa de San Simón

Estas narracións teñen como pano de fondo a guerra civil, sobre todo a dos perdedores e como protagonista ao pobo posuidor da memoria histórica.

Así, lévanos á illa de San Simón cando esta era un presidio e das mozas madriñas dos presos.

Da forma de vida dos pazos e dos fillos ”bravos” dos señores.

Da dureza da emigración.

Dos alemáns refuxiados nun pazo, como centro de espionaxe.

Da viaxe dunha culler dende a guerra de Cuba -que perdemos cos ianquis- ata Cangas.

Dos traballos das nenas e nenos no campo, a sabedoría e ensinanzas da avoa, e moitos máis contos que conforman a nosa paisaxe e idiosincrasia.

Pasados os anos, este bo costume de falar en familia foise perdendo segundo se foi introducindo esa caixa “máxica” que é a TV. E xa non transmitimos a nosa historia e moitas veces non sabemos de onde vimos nin a onde pertencemos. De aí, a importancia destes libros que nos contan parte da nosa historia e a dan a coñecer de forma entretida e doada de ler.

 

Transcrición dunha pasaxe do 1ª capitulo: Viaxe á illa de ida e volta.

Xente nova, arrepañada polo turbillón da guerra dentro dunha vaga que os levou para dentro das cadeas, neste caso paradoxais, dunha illa fermosa, con portas pechadas con pechaduras de mar rodeados pola paisaxe dunha ría encantadora, poética e cunha historia chea de violencia e morte. (J. A. Xesteira)

 Bene Freiría

eoidevigo on Xaneiro 24th, 2014

Autor da foto: Xelo

toco s.m. Parte do tronco que fica na terra despois de cortada unha árbore. Sinónimos: cepa, cepo, cotaño, coto, cotón, couce, coza, cozo.

Un toco de piñeiro (Samáns, Vigo)

eoidevigo on Xaneiro 20th, 2014

 

Benqueridos compañeiros do Club de Lectura 5.1

Ao voso carón neste mundo de couza (ama tanto os libros que ata os come).

Aprendín, a escoitar os libros con máis sosego e pracer.

Aprendín, a ler nos coloquios literarios dos meus compañeiros.

Aprendín, a mastigar o lido e a estampalo no papel para compartilo convosco.

Aprendín, o moito que se gaña escoitando a xente interesante.

Aprendín, a diferenza entre literatura e libro impreso.

Aprendín, que un bo libro ten que seducir dende as primeiras verbas e ao final

deixarte coa ansia de volvelo ler e o devezo de compartilo cos demais.

Aprendín, que unha lectura desacertada axuda a definir o que é unha lectura acertada.

 

Contos de familia, J. A. Xesteira

O primeiro conto trouxo ao meu padal o sabor salobre de algo que lin hai un tempo.

No fondo non cambiei: continúo sentíndome incompatíbel coa inxustiza, sinto o mesmo impulso de protesta diante das brutalidades. A diferenza reside no feito de que, desde a miña adolescencia, a inxustiza e a brutalidade téñense estendido cada vez máis, mentres amortecía a capacidade de indignarse. ¡Que tristeza cando un medita sobre a indiferenza, a lamentable indiferenza actual.

Pau Casals

Téñovos que deixar.

Queridiños quen puidera,

seguir con vós a vogar.

Volverei sen dubidar,

cando poida acompasar,

ler, escribir e debuxar.

Grazas, Vémonos no camiño.

 Chelo F. C.

eoidevigo on Xaneiro 7th, 2014

 

Herbario, Sándor Márai

 A lectura desta obra gustoume moito, deixoume colonizada pola esperanza de ser quen de continuar a aprendizaxe de vida mentres teña alento.

Saquei en claro do que lin, tanto en Herbario como na biografía do autor, que é moito máis doado pensar que vivir, é máis sinxelo presentar que actuar e moito máis levadío aconsellar que asumir.

 65. Dos fanáticos

Sempre, en todo momento e situación, loita contra o fanatismo de todos os xeitos posibles. Loita contra ese espírito epiléptico que lle fai á xente falar coma cans rabiosos e botar escuma pola boca, ese espírito que xermola do fondo máis oculto do ser humano e tente asestarlle unha puñalada ao mundo, cambialo dun golpe. Mais cando loites contra o fanatismo faino con paciencia, reflexionando, utilizando a razón, cunha pedagoxía consecuente. E con paixón: apiádate do fanático. Pode ser que se abalancen contra ti, pero o delirio do seu ataque fará que mordan a lingua e sucumban á súa propia ferocidade. (Sándor Márai)

 Sabiades que a única tradución feita do idioma orixinal, o húngaro, é esta, a feita na nosa lingua?

Está traducido tamén ao catalán e ao castelán mais estas foron feitas dende o inglés.

 Chelo Fontán


 

109. Da escolla e da fidelidade

Pénsao ben antes de coller un libro e empezar a lelo. Polo menos pénsao tan ben como fas cando lle vas dar a man a outra persoa con confianza, porque ao libro dedícaslle durante un tempo a atención da túa alma, e isto é moito, pois a vida é curta e a túa alma só túa. Se xa te decidiches e comezaches a ler, le amodiño, con moita atención e paciencia, coma se discutises empregando un argumento correcto. Se un libro vai en contra do teu gusto ou convicción ou, poñamos por caso, a maneira na que o autor expón os seus pensamentos é aburrida e complicada, ti le aínda así o libro ata o final. Precisamente por iso que acabo de dicir, porque a vida é curta, e porque hai tantos libros neste mundo coma pingas de auga no mar, escolle ben os libros antes de os abrir e descubrir as súas follas. Le con consecuencia e fidelidade, e elixe con moita atención, pois estás agasallando ao libro cun fragmento da túa vida e da túa razón. Se xa comezaches a lectura, mantente fiel ao libro, mesmo se o seu contido vai contra ti, contra a túa alma e a túa razón. Pensa que o libro tamén pode ser un contrincante, hai que loitar contra el ata o final do combate. Porén, dígnate a conversar só con dignos contrincantes, nunca cos que -como dixo un poeta- durante o combate queren dar unha clase de loita. (Sándor Márai)

 É un libro que fai pensar, ten uns capítulos curtos pero intensos.

 Gerardo Lago

eoidevigo on Xaneiro 1st, 2014

 

Esta excursión xurdiu como consecuencia da lectura da novela Maxina, de Marcial Valadares. A acción desta novela desenvólvese na comarca da Ulla e no Pico Sagro e, precisamente, ao pe da capela de san Sebastián, na sombra de dúas sobreiras, é onde ten lugar o momento culminante do relato co desenredo do nó da trama da novela.

Por causas alleas, esta visita non se puido levar a cabo no intre da lectura, que foi no curso pasado, e organizouse co comezo deste na escola e asemade do Club de lectura 5.1.

Así que o día 23 de novembro, ás 9.30 h., embarcamos no bus sobre unhas cincuenta persoas cara a esas fermosas terras e co obxectivo de subirmos ao famoso e mítico Pico Sagro na compaña dun sol radiante.

No miradoiro de Gundián (foto: Rosa)

A primeira parada tivo lugar no concello de Vedra para recoller o guía, Henrique Neira, xornalista e bo coñecedor de toda a comarca da Ulla e sermos recibidos polo concelleiro de cultura que nos obsequiou cunha entusiasta disertación sobre a importancia do patrimonio natural que ten como eixe principal o río Ulla, a arquitectura representada por pazos e casas grandes, sen esquecer a relacionada coa auga, reflectida nas diversas pontes que cruzan o río e os muíños. Tamén nos falou do amplo abano de actividades tanto deportivas, socias, culturais, como das festas gastronómicas e patronais. Nunha palabra, coido que vendeu moi ben os atractivos da súa localidade e eu quedei con gana de coñecer en máis profundidade a zona. Ah, esquecíame, tivo a xentileza de ter preparados uns sobres con folletos para todos os participantes.

Ao pé do pazo de Galegos (foto: Henrique)


Despois da recollida de tanta información, comezamos o noso periplo polos diversos lugares que iamos visitar coa inestimable compaña de Henrique, que nos foi contando a historia e anécdotas de cada lugar.

Onda a cepa vella (foto: Gerardo)

O primeiro lugar visitado foi A Ponte Ulla. Nesta localidade demos un paseo pola ponte ata a igrexa de santa Madalena, que conserva unha ábsida románica, e informounos de que a rúa principal ten o nome en homenaxe ao mestre que preparaba os rapaces para a emigración.

A seguir fomos ao miradoiro de Gundián, situado a 50 m do nivel do río, que nos permite unha visión espectacular da ponte do ferrocarril ou tamén chamado ponte Lola por estar nas vigas de ferro este nome gravado por parte dun operario namorado de dita rapaza da aldea, anécdota contada polo guía. Debaixo da ponte está a cova de san Xoán. No mesmo lugar vese o viaduto do AVE, o máis alto de Europa e obra de grande enxeñaría, como foi no seu día a ponte de Gundián, que representou un fito na Galicia daquela época. Aínda que o viaduto rompe a paisaxe –tamén a rompeu, no seu momento, a ponte vella– as dúas conforman un conxunto paisaxistico de natureza esgrevia, representado na gorxa do Ulla e as dúas pontes superpostas que representan a modernidade. Para min é unha panorámica marabillosa, digna de contemplar.

A capela de san Sebastián (foto: Rosa)

Aínda cheos de tanta fermosura, toca visitar o Pazo de Galegos ou de Guimaráns. Esta foi residencia do grande historiador e escritor Antonio López Ferreiro (1837-1910), descubridor da tumba do apóstolo Santiago. Aquí cultívanse viños de gran calidade, Rías Baixas, a maioría da produción é para exportar aos Estados Unidos. Puidemos observar unhas cepas de máis de 400 anos, dunha variedade chamada cascón. Explicáronnos a forma de elaboración dos caldos na adega nova e máis na vella. Esta cun lagar de pedra de máis de 400 de anos de antigüidade. Tamén nos convidaron a unha cata que tivo tanto éxito que, acto seguido, alá fomos, a maioría, mercar viño. Este pazo funciona como un pequeno hotel rural e é ideal para pasar unha fin de semana.

Xa no bus, facemos unha pequena parada para ver a capela do Santiaguiño do s. XVIII e a fonte barroca, con gran peso histórico, cunha inscrición sobre o traslado, en 1724, do corpo do Apóstolo Santiago e un relevo que relata parte da lenda do dragón e a raíña Lupa, vinculada ao Pico Sagro. Esta historia do apóstolo é moi idílica, mais moi controvertida.

No cume do Pico (foto: Xelo)

Deseguido encaramos o Pico Sagro, montaña mítica e venerada polos seus habitantes antes e despois do cristianismo e xogando un papel esencial na lenda do apóstolo e a raíña Lupa. Deixamos o bus e gabeamos, un anaco, para chegarmos ao cumio, desde onde podemos divisar as minas de cuarzo ata as torres da catedral de Santiago, vistas impresionantes de toda a contorna. Baixando imos ata a cova dos mouros e capelas de san Sebastián e aí empezamos a especular por onde estarían os protagonistas da nosa novela Maxina, cando se atoparon, pois as sobreiras non estaban e a fonte que había nun pasado, tampouco.

Xa empeza a haber fame e imos cara ao restaurante, onde nos esperan as viandas e despois de dar conta delas, intercambiar impresións e contemplar unha morea de fauna no lugar. Non temos máis que cruzar para encamiñarnos a outro pazo emblemático, esta vez o de Santa Cruz de Ribadulla.

Entrada do pazo de Santa Cruz (foto: Chelo)

Na actualidade pertence ao marqués de Santa Cruz, –este título foi outorgado no 1683 polo rei Carlos III– Alfonso Armada, tristemente coñecido por golpista do 23 F. E cando saíu do cárcere refuxiouse aí. Agora parece que vive en Madrid. Este lugar caracterízase pola profusión e diversidade de camelias e oliveiras. Esta paraxe pertence a un circuíto de xardíns vinculado á cultura da camelia. Destacan o paseo das oliveiras como os das camelias , tamén os buxos, como os fentos australianos, ou unha fervenza. Son uns xardíns para percorrelos devagar e quedar engaiolada cando están as camelias en flor.

Oliveiras no pazo de Santa Cruz (foto: Gerardo)

Os días son curtos e xa imos entre o lusco e fusco ao couto de Ximonde, un dos coutos de salmón máis importantes de Galicia ou de España , hoxe convertido nunha estación ictiolóxica para a cría da troita e o salmón e a repoboación dos ríos. Aquí o que espertou máis curiosidade é que era o lugar onde viña o ditador pescar. O guía explica que entón pechaban o encoro para reter os salmóns e soltalos o día de autos.

Pazo de Santa Cruz de Ribadulla (foto: Rosa)

Para finalizar, visitamos unha destilaría na parroquia de Sarandón, onde o xerente nos explicou con todo luxo de detalles o proceso da destilación da augardente, o ron e a xenebra con importante éxito, xa que están quedando pequenas as naves. Producen co nome de Ruada e Nordés para o mercado español e portugués. Foi unha grata sorpresa constatar que se investiga e innova, nestes tempos de crises, con produtos tan complexos como a xenebra.

Un estanque nos xardíns do pazo (foto: Rosa)


Quixera dicir que foi unha viaxe moi ilustrativa e de grande interese e dar as grazas a Moncho por levala a cabo e ao guía Henrique Neira, por todos os seus coñecementos que tentou transmitirnos.

Bene Freiría

eoidevigo on Decembro 21st, 2013

 

Ti cres que o Mundo está feito

pró teu regalo,

e nel danzas, xogas, vives,

sen pensar noutra cousa.

Pois non; o Mundo faise,

está facéndose;

il será o que ti queiras e outros queiran,

e cómpre non lle furtes teu esforzo.

Non che será dada a tregua

máis alá, no escuro,

no ultrametafísico,

se regateas do teu brazo

o pulo feito amor;

brazo de carne tenso,

áxil e firme,

cheo de alma ardorosa.

Non terán remisión o teu xogo,

a túa danza e a túa vida,

se da obra suma foxes.

Terás sido chispa sen luz,

fogueira non acesa,

verba sen voz,

alma informe!

 

Arranxa o teu amor ao cosmos,

na desorde pon ritmo,

no amorfo aresta.

Traballa e descansa;

e baixo do ceo infindo

frúe a beleza da túa obra

chea de concentos eternais.

 

Despois de cada xornada

regusta o xúbilo fecundo

de crear, de trocar a Nada

en forma, dándolle senso e vida.

Racionaliza o caos

e séntate á dereita de Deus-Pai.

 

Roberto Blanco Torres, 1929